Vida Gallega (agasallo)

El buen maestro, no es el que sabe mucho, si no el que es capaz de enseñar lo que sabe. Viene esto a cuento, no porque considere que se mucho, pero si tengo el defecto de dar muchas cosas por sabidas con lo cual hablo de ellas sin detenerme en dar una pequeña aclaracion inicial. Con muy buen criterio, no es la primera vez que alguno de vosotros me corrije.

Entiendo que los aficionados a la fotografia antigua, conocen esta fenomenal publicación, por ser posiblemente la que mayor cantidad de fotografias reune de aquellos años, pero el que se acerca de nuevas a este apasionante mundo, aun esta por descubrirla.

Como castigo autoimpuesto, me he obligado a escanear uno de los numeros de esta revista

BBBBB clic BBBBBBB

Crónica negra de Ourense V, Accidente na avda. de Francia

Revista Vida Gallega diciembre de 1935

O desastre da Avenida de Francia

   O nadal de 1935 foi especialmente chuvioso, rexistrándose inundacións e desgraciadamente mortos en moitos lugares da xeografía española; Ávila, Palencia, Zamora e Salamanca foron algúns dos lugares que padeceron os efectos das inclemencias do tempo.

   A nosa cidade tivo naqueles días un triste protagonismo, coa chuvia e a neglixencia humana como actores principais.

   O primeiro terzo do século xx, o hoxe populoso barrio do Couto, comezaba o seu desenvolvemento; o que foran ata ese momento unhas cantas casas de labranza, no medio de leiras de viñedo, e un par de casas de recreo que os seus propietarios construíran achegándose ás ribeiras do Miño pra facer máis soportables os veráns da cidade, ía experimentar un cambio radical.

   O primeiro paso viñera da man dos fillos do industrial Malingre Parmentier, que no 1896 deciden trasladar a fabríca do parque de San Lázaro, ao que hoxe é "entrada principal" do barrio (Cruzamento Ervedelo con Avda. Portugal); anos despois (1925) foi o asilo do Santo Anxo de dona Angelita Varela, despois o campo Burgas (1928 antecedente do actual estadio do Couto). Esas grandes obras foron acompañadas da necesidade de construír edificios de vivendas, co que chegamos ao momento que hoxe nos interesa.

      Ás doce da mañá do 26 de decembro do 1935 na obra que se estaba a realizar na avenida de Francia, ao lado da Ponte de Ervedelo, caeuse o muro da quinta planta do edificio en construción; nese momento traballaban no lugar preto dunha trintena de obreiros, dos que nove pereceron, e polo menos outros sete resultaron feridos de gravidade. A causa do sinistro, dende o primeiro momento entendeuse que fora a gran cantidade de chuvia caída os últimos días, sumada aos defectos de construción que rapidamente comezaron a aflorar, nada máis iniciarse a investigación por parte das autoridades.

   Sábese que o propietario e o contratista da obra foron arrestados, e os seus bens embargados de xeito preventivo, pero non conseguín descubrir nada mais sobre o caso, mesmo teño dúbidas sobre cal dos catro edificios que flanquean a ponte de Ervedelo, foi o do sinistro; inclínome a pensar que podería ser o que hoxe ocupa un restaurante, pero non o teño claro; e as fotografías que a prensa da época achegaba non facilitan a identificación, mesmo a dificultan, xa que nunha delas se sitúa o desastre, na ponte da Burga. Se algún de vós ten datos, agradeceríalle facilitásemos.

Avda. de Francia era como se chamaba antigamente á rúa Ervedelo.

ABC de Sevilla 1 de Enero 1936

Gou Magazine Abril 2012

Saiu esta semana o novo numero da revista Gou Magazine, e asegurovos que resultame moi sinxelo recomendarvolo; mes tras mes, non deixan de sorprenderme, e xa van seis.

Uns excelentes contidos, nunha maquetacion coidadisma, fan desta publicación un articulo de altisima calidade.

Xa sei que mais dun vai pensar que estas palabras son interesadas, xa que o A.v.O. e Ourense no Tempo colaboran con eles, pero se vos facedes ca revista veredes que non e así. Por certo o articulo do AvO deste mes e un texto dos que o amigo Fernando Valcarcel empeza a ternos acostumados, pola singularidade e rigurosidade dos datos aportados. Nesta ocasion Fernando falanos das construccions Mudexares de Ourense.

Camiño de Castela

Camiño de Castela.-  Fondo Ben Cho Shey (Biblioteca da Deputación Provincial de Ourense)

Imos facer unha paréntese nas entradas do Proxecto Ourense en Vida Gallega, que retomaremos o mércores día dous, e espero terminar o venres día catro; o martes e xoves por aquilo do festivo, libraremos, e o luns teredes un reencontro coa crónica negra de Auria. Si pasades maña polo blog, teredes unha recomendacion de lectura pra estes dias, e o mercores un agasallo. 

Hoxe quero presentarvos outro dos arquivos que utilizo para realizar o blog; trátase do que Ben Cho Shey, cedeu no seu día á Deputación provincial. Vaia por diante que é un magnifico fondo, composto por libros (propios e/ou da súa biblioteca), traballos e recompilacións de artigos xornalísticos; abarcando temas moi variados, aínda que entre eles sobresaian a etnografía e a heráldica.

Co que respecta ao obxecto deste blog: o volume de material fotográfico, é menor do que esperaba, aínda que confeso que esa sensación téñoa cada vez que descubro un novo fondo fotográfico, sempre me gustaría que fose maior. A maior cantidade de imaxes, son as que están dentro do cartafol de Festa dos maios, a colección persoal de cartóns postais que posuía, e as fotografías de monumentos e heráldica da provincia.

A maiores desas series, o resto das imaxes, son máis ben escasas, pero non carentes de interese; hoxe móstrovos unha delas, e un recorte doutra, pra o meu (curto) entender, das máis interesantes.

O recorte do plano que vos mostro, pertence a unha fotografía, que no dorso ten esta lenda: "Plano de la ciudad de Orense. Comandancia de ingenieros de Vigo 1861", (xunto ao selo dun profesor madrileño, e unha anotación a lapis). Sería necesario, que os entendidos na materia désennos a súa opinión, pero a data e o contido, exponnos pequenos problemas á hora de comparalo con outros existentes (ex. O que López Carreira, Anselmo móstranos no seu "A cidade de Ourense no Século XV), a modo de aperitivo: neste de 1861, non existe aínda, con toda lóxica a ponte da Burga, pero sorprende polo inesperado, a inexistencia, da que hoxe é Concordia, e no seu día Estrada de Trives Hospicio e Capitán Eloy; pero deixaremos ese tema para outra entrada, que se non estendereime demasiado.

Logo dese rollo, imos ao tema da entrada de hoxe, que é intentar que cambiemos o chip, con respecto a un detalle xa mencionado; a ponte da Burga permitiu o paso da Estrada Vigo Villacastin, por onde hoxe o coñecemos; pero iso foi contorna ao 1863, e antes?.

A resposta, tédela nese recorte de plano, e na fotografía que nos deixou Ben Cho Shey; o camiño de Castela entraba pola actual Bonhome, e discorría pola parte superior da cidade, para evitar a vaguada das Burgas; así, o percorrido seria Porta dá Aíra (Xullo Prieto), Hernán Cortes, Unión, Fornos, e Santo Domingo, (ou un moi parecido).

De paso axúdame a entender porque Bocconi decidiu instalarse nunha rúa como Xullo Prieto, ou porque Prieto escolleu a rúa Pelayo para instalar o primeiro estudo fotográfico; naqueles tempos eran rúas de moito transito, aínda que comezaban a ceder terreo ante a rúa Progreso, por iso ao final a rúa dos fotógrafos foi Cardeal Quiroga.

Seguiremos noutra entrada.

Plano da cidade Fondo Ben Cho Shey sps. 1862

Proxecto "Ourense en Vida Gallega" II

Vida Gallega Julio 1920

    En ocasiones, como es el ejemplo que hoy os muestro, la fotografía publicada, es muy parecida a otra que tenemos en nuestro archivo. Lógicamente no podemos dar una fiabilidad del cien por cien, a la utilización de datos de una con la otra, pero coincidiréis conmigo, en que al menos se marcara una vía de investigación, bastante fiable.

   En este caso concreto, afortunadamente contábamos con algún dato extra, que evito que cayéramos en un error de fecha; el propietario de la copia original que os muestro abajo, tuvo la ocurrencia de poner la fecha en la trasera de la fotografía, fijando marzo de 1919 como el momento en que se obtuvo la instantánea, sin embargo no anoto el motivo que reunió a este grupo de señoritas con sus dos maestros.

   El pie de foto de la otra, publicada en Vida Gallega julio de 1920, nos confirma que se trata del final de los estudios en la escuela normal; y al mismo tiempo nos dice que don Luis Xesta en esta ocasión no tuvo que ver en la autoría de la fotografía, ya que posa en ella, por su faceta de catedrático auxiliar de dibujo en la escuela Normal 

    Un último dato, que nos proporciona la presencia en ambas imágenes de algunas señoritas, nos abre unas cuantas opciones, que tendremos que continuar barajando, a no ser que alguno de vosotros encuentre otra copia de alguna de ellas con algún dato apuntado al dorso.

Alumnas de la Escuela Normal en 1919