Consejos y avisos

6/3/15

Adios Foto Mazaira

El amigo Lis, delante de su estudio, ya sin los carteles anunciadores. 

   Por una cuestión de edad, el amigo Lisardo Mazaira hace tiempo que disfruta de una merecida jubilación.  El estudio de FOTO MAZAIRA sin embargo, permaneció abierto a cargo de doña Filomena Fernández García, esposa de Lisardo hasta esta misma semana. Finalmente no ha habido prorrogas, y otro de nuestros históricos de la fotografía echa el cierre.

   A modo de sencillo homenaje, hoy recupero parte de una de las muchas entradas dedicadas a esta familia de fotógrafos, “Los Mazaira, y sus esposas”  (doña Manuela y Filo, han sido imprescindibles pilares  de esta saga de fotógrafos).

Foto Mazaira

   Si contamos desde que el primer Mazaira llego a nuestra Auria, son 75 años haciendo fotografías a los Ourensanos. 

   Fue a comienzos de los años cuarenta, cuando don Lisardo Mazaira López,  llego a nuestra ciudad procedente de Chantada; su primer negocio fue en la de aquellas bulliciosa Alameda, donde se hizo con una de las barracas municipales y junto a su Esposa doña Manuela Saburido Vázquez comenzo a retratar a todos los ourensanos y visitantes.

   Fueron años complicados, en los que lo mas significativo de la pareja, era que en contra de lo habitual, (la cámara era cosa de hombres….), no tenían inconveniente en intercambiar “los Trastos”, y lo mismo era Manuela quien apretaba el disparador, que Lisardo metía las manos en los líquidos de revelado.


   De esa época, son muchas imágenes de sus clientes, a lomos de un blanco corcel, navegando en un precioso velero o surcando los cielos en un veloz avión. Era la magia del minutero, que esta pareja enseño a su hijo Lisardo.


   Su primer estudio fijo, estuvo en la Avda. de Pontevedra, al lado del Barcelona,  puerta con puerta con el Orfeón; allí además de las típicas fotos de carnet, y revelados a particulares, comenzó a adquirir fama por sus reportajes de bodas y demás eventos,  Lisardo (hijo), ya era todo un profesional, que había aprendido con “la práctica”, la mejor maestra.  (Bueno,  algún tiempo le dedico también al futbol y las chicas, pero eso es otra historia)

   Después vino el traslado al local de Progreso, y la etapa de fotógrafo deportivo,  durante la que Lisardo fue el artífice de la mayoría de las imágenes que tenemos de los clubes de la provincia. 

   Continuó con sus bodas y bautizos; y en los últimos tiempos comenzó a cogerle el gustillo a las nuevas tecnologías, fotos panorámicas, retoque gráfico, rehabilitación de viejas  fotos etc.

   No os preocupéis que aunque sea por hobby, él la cámara no la cuelga.

Me pondré con su biografía…………………….

5/3/15

O “RAID” DO PLUS ULTRA, 1926. por Emilio Rodríguez Portabales (2ª entrega)

O PLUS ULTRA, nun despegue
fotografía da colección do exercito do aire Español.

   Por fin, o mércores 10, vai ter lugar a gran manifestación popular. “La Zarpa” publica que comezará ás seis da tarde na praza Maior con salvas de bombas anunciando a saída:


   La manifestación se dirigirá por las calles del Instituto [actual Lamas Carvajal], Paz Nóvoa [actual Paseo], Luis Espada [actual Alejandro Outeiriño] y Progreso hasta el domicilio de los hermanos del valeroso jefe del Plus Ultra, Dª Pilar Franco y D. Alfonso Jaraiz.

Frente al Consulado Argentino las músicas ejecutarán el Himno nacional argentino.
Abrirán la marcha varios automóviles de la localidad.
Irán después los Exploradores.
A continuación seguirá la Banda Popular.
Los coros gallegos De Ruada y Os Enxebres.
El orfeón Unión Orensana.
Representaciones de las sociedades recreativas, Cámara de Comercio de la provincia, profesores y alumnos de todos los centros docentes de la capital, comisiones del Gobierno Militar, Cabildo, Caja de Recluta, dependientes de comercio, Batallón de Mérida, Ayuntamiento y demás organismos oficiales, etc., y el pueblo en general.
Cerrará la manifestación la banda del Batallón de Mérida.
    Ademais, dende a primeira páxina de “La Zarpa” prégase á veciñanza que engalane os balcóns con colgaduras, bandeiras e iluminacións especiais. Remata anunciando que a manifestación disolverase no seu destino da rúa do Progreso e que, posteriormente, o xefe dos Exploradores ourensáns, D. Julio García, dará unha conferencia sobre a viaxe do Plus Ultra nos locais da citada organización.

   “La Zarpa” do día seguinte, 11 de febreiro, dedica case toda a primeira páxina á manifestación do día anterior. O xornal agrarista ourensán dá conta do interese que todo o pobo manifestaba por seguir puntualmente a chega a Buenos Aires do Plus Ultra. A redacción de “La Zarpa” era un fervedoiro de xente interesándose polas últimas noticias, tanto procedentes do telégrafo como de teléfono e dun aparato de radio Telefunken posto a disposición do xornal polo Sr. Alvargonzález. Por fin chegou a noticia de que o hidroavión amarara no porto de Buenos Aires ás 15,45 horas.
   Inmediatemente soaron as campás de tódalas igrexas, estouraron ducias de bombas e comezaron a saír homes, mulleres e nenos aos balcóns e á rúa. Deseguida, o domicilio do matrimonio Jaraíz-Franco foi visitado por numerosos amigos e autoridades: o Sr. Bispo, D. Florencio Cerviño González, o Gobernador Civil, D. Salustiano Muñoz Delgado, a Sra. Marquesa de la Atalaya Bermeja, Dª. Ángela Santamarina Alduncín, viúva de Temes, ...

Edificio da rúa Pereira  (actual Avenida de Pontevedra), esquina coa praza Maior, onde tiña o seu domicilio social o Coro De Ruada, engalanado para a ocasión. [Foto: Arquivo da CDR].

   O coro De Ruada -que engalanara profusamente o balcón do seu domicilio da rúa Pereira con bandeiras, follas de palma, métopas, escudos e lucería (cunha composición central de lámpadas eléctricas na que se podía ler Viva Franco)- tamén acudiu a cumprimentar á parella ao seu domicilio ofrecéndolles na azotea do mesmo varios números do seu repertorio e unha copla especialmente composta por Xabier Prado “Lameiro” para a ocasión, que comezaba:
   Anduriña de Galicia,
anduriña ferrolán:
si Dios che conserva as áas,
moito España voará.


   Despois de De Ruada subiu a Banda Popular que tamén interpretou varias pezas. Ámbolos dous grupos foron esplendidamente agasallados polos homenaxeados con doces, licores e puros habanos.
Membros do Coro De Ruada nesa época (1927). A foto, que corresponde á primeira viaxe a Andalucía, está feita en Sevilla. [Foto: Pérez Pombal, publicada en Vida Gallega]

A manifestación, que se desenvolveu como estaba programada, foi un rotundo éxito. Foron moitos os balcóns engalanados, moitas as persoas que dende eles presenciaron a manifestación e moitas as persoas que se uniron á mesma para realiza-lo percorrido entre a praza Maior e o número 74 da rúa do Progreso. O ambiente era extraordinario e a música fíxose presente en todo o percorrido: primeiro a Banda Popular, dirixida polo profesor D. José González por atoparse enfermo o seu titular, o Sr. Rego, despois os coros galegos De Ruada e Os Enxebres que:



... dieron al acto un simpático tono de galleguismo, presentándose con sus trofeos y tocando y cantando alegres tonadas celtas con su gusto, gracia y enxebrismo habitual.

Despois desfilaba o Orfeón Unión Orensana e finalizaba a multitudinaria comitiva coa banda do Batallón de Mérida.


Chegados ao destino, o alcalde da cidade, D. Matías Bobillo Bobillo, felicitou á irmá e ao cuñado de Ramón Franco e dirixiuse á multitude dende o balcón do domicilio dos homenaxeados finalizando cos vivas de rigor: a Franco, a Galicia, a España e a Arxentina. Despois pregoulle aos presentes que se disolvesen dando por rematado o acto. Como xa quedou reflectido, D. Julio García, ofreceu unha conferencia sobre a viaxe do Plus Ultra nos locais dos Exploradores ourensáns.

Aínda haberá unha nova conferencia sobre este acontecemento o sábado, día 12, pero esta vez “por decreto”, ou mellor, neste caso, por Real Orde. Así nolo conta “La Zarpa” do día seguinte:


 Por disposición del Gobierno según R. O. del 3 del actual, se dio ayer una conferencia en el salón de actos de la Escuela Normal de Maestras, sobre el raid aéreo de Franco en relación con el viaje realizado por Cristóbal Colón.
Por ausencia de la profesora de Geografía se encargó de dar esta lección la culta directora de este centro docente Dª. Leonor López Pardo, quien hasta hace poco explicó dicha asignatura. 

Nin que dicir ten que Dª. Leonor foi moi aplaudida ao remate da dúa intervención.

4/3/15

OurensenoTempo en el suplemento Gente Mayor de La Región A Corredoira II

   
Un detalle muy poco conocido a pesar de estar en un lugar tan céntrico. Cada una de las ventanas y balcones de este edificio es diferente a los demás. ¿Un divertimento de Gulias??????.


Este domingo pasado, el diario  La Región en su suplemento "Gente Mayor",publicó la segunda entrega de un paseo por los recuerdos en la calle de Santo Domingo. "A CORREDOIRA".
Personas, negocios y algo de historia, que fueron poco a poco construyendo nuestro Ourense.

Os recomiendo descargarlo a vuestro ordenador para leerlo mas comodamente. solo debéis hacer clic en el icono de  Download (abajo, izquierda) Creo que he corregido los problemas que tuve con el anterior archivo subido en Pdf.




3/3/15

O “RAID” DO PLUS ULTRA, 1926. por Emilio Rodríguez Portabales (Ourense, 1953). Vicepresidente Primeiro da Coral De Ruada


Ramón Franco no intre de comezar a sua xesta.
Afortunadamente nos últimos tempos conto coa colaboración de amigos que de verdade se dedican a investigar e ou a escribir; grazas a eles o blog comeza a conseguir maior nivel.
Hoxe é o amigo Emilio Portabales, incansable investigador (e namorado da música); quen nos permite relacionar a nosa Auria, cun dos logros mais significativos da aviación Española

 O “RAID” DO PLUS ULTRA, 1926

(ao fío desta investigación, atopouse con datos sobre a estancia da familia Franco en Ourense durante aqueles anos e permitiume que volos mostre no blog. Pola extensión dos textos, dividirei en varias entradas o excelente traballo de Emilio).
 Sei que vos vai a gustar.

A iste de hoxe seguiralle outro o xoves. E a próxima semana luns e mércores pra rematar.

Las fotos, relativas al vuelo del Plus Ultra pertenecen al libro "De Palos al Plata" por Ramon Franco y J.Ruiz de Alda. Madrid 1926 (original). recogidas de la web. http://www.histarmar.com.ar/

 DE PALOS A BUENOS AIRES

Ramón Franco
O 10 de febreiro de 1926 foi un día histórico para a aviación española -para España en xeral- polo chamado “raid” do Plus Ultra, un hidroavión Dornier Wal pilotado polo comandante ferrolán Ramón Franco Bahamonde -irmán do xeneral Francisco Franco Bahamonde-, ao que acompañaban o capitán Julio Ruiz de Alda Miquelez como observador -anos máis tarde co-fundador de Falange Española-, o tenente de navío Juan Manuel Durán González como observador da Armada -que non realizou as etapas máis longas, entre Porto Praia e Pernambuco, para alixeirar o peso e que morreu apenas seis meses despois nun accidente aéreo en Barcelona- e o cabo mecánico Pablo Rada Ustarroz. Partiu do mesmo lugar do que, séculos atrás, o fixera Cristóbal Colón.
Julio Ruiz de Alda
Deste xeito, o 22 de xaneiro de 1926, despegou de Palos de la Frontera para amarar no porto de Buenos Aires vinte días despois, o 10 de febreiro, en medio dun recibimento apoteótico.
O voo supuxo un percorrido de 10.270 quilómetros en 59 horas e 30 minutos, cunha media de 172 km/h repartidos nas seguintes etapas: Palos-Las Palmas (1.300 km.); Las Palmas-Porto Praia (1.745 km.); Porto Praia-Noronha (2.305 km.); Noronha-Pernambuco (540 km.); Pernambuco-Río de Janeiro (2.100 km.); Río de Janeiro-Montevideo (2.060 km.); Montevideo-Buenos Aires (220 km.). Na primeira etapa, ata Las Palmas, tamén viaxou o fotógrafo Leopoldo Alonso. A viaxe recibiu o apoio do destrutor "Alsedo" e do cruceiro lixeiro "Blas de Lezo" ata Cabo Verde e Pernambuco. Foi o primeiro voo importante español e tamén o primeiro do mundo que conseguiu cruza-lo Atlántico Sur cun so avión. O Plus Ultra foi agasallado ao pobo arxentino e atópase no Museo de Luján (Buenos Aires), mentres que no Museo do Aire de Cuatro Vientos (Madrid) existe unha reprodución do mesmo a tamaño real.



 Juan Manuel Duran y Pablo Rada

Case que catro anos antes, en 1922, os aviadores portugueses Carlos Viegas Gago Coutinho e Artur de Sacadura Freire Cabral foron os primeiros en cruza-lo Atlántico Sur -entre Lisboa e Río de Janeiro-, pero empregando dous avións distintos: o Lusitania, que tivo varias avarías e que fallou definitivamente nas proximidades de Noronha, e o Patria, que lle tiveron que enviar dende Lisboa por barco e co que remataron a travesía. A duración total foi de algo máis de dous meses e medio, entre o 30 de marzo e o 17 de xuño.

ENTUSIASMO POPULAR. O CASO DE OURENSE

Esta fazaña foi moi seguida dende os seus inicios e moi celebrada en tódalas cidades, vilas e pobos de España. En Ourense había un motivo especial para a celebración: a única muller dos irmáns Franco Bahamonde, Pilar -María de la Paz morrera en 1903 con preto de cinco anos de idade-, vivía en Ourense, concretamente no entón número 74 da rúa do Progreso, debido a que o seu marido, Alfonso Jaraíz Jerez, enxeñeiro de Camiños, Canais e Portos, estaba destinado na nosa cidade como enxeñeiro na Xefatura de Obras Públicas. Esta circunstancia, unida ao entusiasmo con que se acolleu a noticia en toda España, foron as razóns que levaron ao xornal  “La Zarpa” de Basilio Álvarez a facer un chamamento ao pobo ourensán para homenaxear a Ramón Franco a través da súa irmá Pilar. Así, na primeira páxina do citado xornal do domingo, día 31 de xaneiro, pódese ler unha entrevista ao matrimonio Jaraíz-Franco na que falan tanto de Ramón como de Francisco. Ao remate da mesma, anticipándose ao éxito da empresa, o redactor engade:

La Zarpa, interpretando el sentir del pueblo de Orense, cree que éste debe hacer hoy un homenaje de admiración y respeto a los hermanos del comandante Franco, personándose ante su domicilio en manifestación popular para testimoniarles el júbilo inmenso por haber llegado a feliz término el gigantesco RAID; que hoy asombra al mundo entero.
Las autoridades locales seguramente cooperarán a la mejor brillantez del acto, cuya idea patrocinamos.
O chamamento de “La Zarpa” non parece ter eco, inicialmente, na sociedade ourensá mentres se vai acercando o día da previsible chegada do Plus Ultra a Buenos Aires, polo que o xornal fai un novo chamamento, moito máis directo, no número do mércores, 3 de febreiro, tomando a iniciativa de convocar a unha grande manifestación popular para o día da arribada a Buenos Aires, dando por suposto o apoio dos ourensáns á iniciativa, nos termos seguintes:

O Plus Ultra amerizando en Buenos Aires
A la hora en que recibamos la noticia y al sonar una salva de bombas de palenque, saldrá de la Plaza Mayor, precedida de una gran manifestación, la banda popular que dirige el notable maestro S. Rego, trasladándose por las calles del Instituto, Paz Novoa y Progreso, al domicilio de los hermanos del comandante Franco, Progreso, 74.La Zarpa, en su afán de que el homenaje popular tenga la brillantez que merece, se ha dirigido a los presidentes de los coros De Ruada; y Os Enxebre; y al del Orfeón Unión Orensana;, solicitando su valiosa cooperación al acto.

Edificio da rúa Pereira  actual Avenida de Pontevedra esquina coa praza Maior onde onde tiña o seu domicilio social o Coro De Ruada engalanado para a ocasión Arquivo da CDR

Nesta ocasión, o chamamento ten o seu efecto e os coros directamente aludidos comprometen a súa participación neste acto de manifestación popular. Tamén parecen comprometerse os mecánicos e “chauffeurs” en homenaxe paralela ao mecánico Pablo Rada.

O día vaise achegando e así, o martes 9 de febreiro, “La Zarpa” informa de que, seguramente, non se terá noticia da chegada do Plus Ultra ata a noite, polo que o acto de homenaxe á irmá e ao cuñado de Franco non se celebrará ata o día seguinte. Anuncia, iso si, que asistirán músicas, gaitas, coros galegos, orfeón, exploradores, alumnos da Normal, Instituto e Escolas públicas, numerosos simpatizantes e os “chauffeurs” que darán a nota simpática uníndose á manifestación en caravana automobilística. Tamén informa o xornal de que ao chegar a Rio de Janeiro produciuse un pequeno problema de tipo electromecánico no hidroavión que foi rapidamente arranxado polo mecánico Rada, que Franco envía saúdos á súa familia, que o propio martes sairán cara a Buenos Aires e de que no último Consello, os ministros de Mariña, Guerra e Estado transmitiron a Ramón Franco a orde de proseguir a viaxe a Buenos Aires sen deterse en Montevideo, orde que os aviadores non acataron.

Independentemente desta convocatoria, a noite do día 9 tivo lugar unha festa no Club Orensano, na que se brindou polo éxito do “raid” e na que o celebrado versificador Antonio García Nóvoa “Perniñas” -que anos despois sería presidente de De Ruada- deleitou aos presentes cuns sentidos e enxeñosos versos relativos á fazaña do Plus Ultra, rematando con vivas ao comandante Franco, a Durán, a Alda, a Rada, a España, a Ourense e ao Club Orensano.


SEGUIMOS EL JUEVES.....

2/3/15

Otro ritmo en el Paseo


   Diez años o alguno más puede que haga que ando con este hobby de las viejas fotos. Y aun así sigue llamándome la atención ver este tipo de fotografías; son relativamente recientes, sobre los años setenta aprox. Pero muestran otro Ourense, o mejor dicho un Ourense que iba a otro ritmo.

   El guardia de la “bacinilla”, firme en su puesto, podía bajar los brazos mientras esperaba que llegara la Vespa al cruce, por cierto en la foto se ven tres motoristas, y ninguno llevaba casco. Ah!!!, otro detalle importante, no es que hubiera tráfico en el Paseo, es que lo había en las dos direcciones.

   El banco de La Coruña acababa de cambiar de ubicación, dejando libre el local al lado de las escaleras de Paz Novoa, y aproximándose a la tienda exposición que Don Eduardo Barreiros tuvo en la esquina con Concordia, (el que a buen árbol se arrima).  Ahí habían estado los años después de la guerra, el Bazar Pedro y el de Outeiriño, a su lado aunque con la fachada reformada aun continua hoy en dia el estudio de foto Villar, lo mismo que la farmacia que en su día abrió don Constantino Añel para su hijo, pero que todos conocemos como de Fabrega (tanto que incluso pocos recuerdan la original Fabrega en la esquina de Progreso con Alejandro Outeiriño).
   De las galerías Centrales se habían trasladado los autocares de Perille, quedando solo como recuerdo el antiguo bar Túnel, eso si colocándose al fondo de la Galería para dejar sitio a las nuevas escaleras que comunicaban con la actual Concordia. De estas galerías algún día tendremos que profundizar, ya que entre historias del Pispa, otros limpiabotas del lugar, los habituales tratantes de ganado que habían convertido el bar en su particular "bolsa" de la carne y otros originales que la frecuentaban, fue uno de los "puntos calientes" de la ciudad.
    Continuando el recorrido llegamos a las Galerías Duran, uno de los negocios con mas cache de la ciudad, no en vano don Felípe desde un principio se preocupo de visitar las ferias de moda mas importantes del país, para escoger los géneros y el pret a porter mas actual. A su lado durante muchos años, la Ferretería de referencia de la ciudad, la de Perille, inventor del "revolucionario", en aquellos tiempos lo fue, Plumero de Rafia. A pesar de la importancia en su tiempo, hoy el local la mayoría de los ourensanos lo asociamos a la en teoría elitista cafetería del hotel Miño, (en la foto inferior aun podéis observar la terraza en la calle); y terminado ese largo de acera, disputándose el recuerdo entre el inolvidable Hotel y la recientemente trasladada tienda de Bazar Orense, (pienso que los dos van a pervivir mucho tiempo en nuestros recuerdos, al menos entre la gente de mi generación y anteriores, los nuevos mimbres ya sera otra historia). 
    Después de cruzar el tramo de calle que honra a nuestro Cardenal, nos encontramos con otro edificio merecedor de un estudio pormenorizado, la Casa Román, pocos recordamos sus inicios como almacén y tienda de paquetería y extrañamente pocos de mis amigos sitúan durante un periodo que yo estimo en aproximadamente tres años la librería La Región, al final es la defenestrada Caixa Ourense la que identificamos en esa esquina. El siguiente edificio, hoy antieconomicamente cerrado a cal y canto, (y perjudicando a todos los negocios del entorno; desconozco la gravedad del problema, pero siempre existen soluciones, no??), fue de siempre el de Almacenes Los Populares, una de las grandes tiendas del vestir ourensano, desde donde la familia Izquierdo hacia gala de métodos de venta y marketing innovadores, vales descuento, promociones, etc. (aunque si lo analizamos en Ourense fueron muchos los que no se si por originalidad o imitación de técnicas, los sorteos de Feijoo, los regalos de Sanjurjo etc,etc.).
 Y por hoy permitidme que lo deje aquí, en otro momento seguiré con el edificio de la esquina que también tuvo y tiene historia, los tres carteles anunciadores que se ven al fondo en padre Feijoo, y toda la acera derecha, (o izquierda que depende como se mire). Ahora que lo pienso no dije de que calle hablamos, pero no hace falta no????.

Por si acaso; este tramo fue en su momento Paz Novoa y después Calvo Sotelo.  Aunque nació siendo la Travesía y todos la conocemos como la primera parte del PASEO. (aun tuvo algún nombre mas, pero no nos liemos)