Alameda do Crucero

Nas últimas entradas, estoume a fixar que a miña curiosidade, está aflorando con demasiada frecuencia, e en moitas delas, solicítovos colaboración; pois a de hoxe é unha máis, síntoo.

Quero mostrarvos estas dúas imaxes, son as dúas do mesmo lugar, Alameda do Cruceiro hoxe parque infantil, (o cruceiro que lle deu nome, sabedes que esta desde fai moito tempo, adornando con estilo, o cemiterio da Magdalena, perdón a Praza da Magdalena), pois ben, as imaxes como podedes apreciar diferéncianse aparte da escena que mostran, por un lapsus temporal, iso é o que me gustaría pescudar.

Cando desapareceu esa estrutura e os símbolos dese lugar?.

A fotografía inferior, quero crer, que mostra unha época próxima á súa construción, (digo construción, porque se vos fixades non é unha estrutura provisional, senón que está realizada con pedra), e está perfectamente datada, corresponde ao ano 38, e forma parte xunto con outras que están xa no blog, da homenaxe a Don José Calvo Sotelo, e a Xúra de Bandeira dos alféreces de Ávila, a fotografía (supoño que por encargo), obtívoa Villar como reza na esquina esquerda.

A miña ignorancia, relaciónase mais coa superior, xa que se vos fixades, detrás, na rúa Progreso, o único edificio que se ve é o de "Licores Viso", co cal falariamos de principios dos cincuenta, con todo a vestimenta dos infantes, que parecen chegados do cercano Club de Tenis, recórdame os sesenta.

A longa andaina dos Pacheco, pola cidade, que son os autores, non axuda en nada pra datala, así que volo deixo nas vosas mans.

Realmente é simple curiosidade, co cal non fagades como un de vós, que me rifou, porque pasouse as tardes dunha semana buscando o dato que preguntei da catedral, e resolvinllo acudindo á memoria de Don Miguel Anxo, (o cóengo arquiveiro da catedral).

Nova visita do Perniñas

Levaba tempo Don Antonio García Novoa (Perniñas), sen visitar o blog, e botábaselle de menos. Hoxe regresa, e podo dicir que moi acompañado.

Moléstame ter que recoñecer que non puiden identificar con seguridade aos seus acompañantes, (e non é por non habelo intentado), sabendo un pouco da súa historia, o mesmo poderían ser autoridades locais, que membros da Asociación de Prensa, uns amigos dos de Faladoiro, ou unha mestura de todo o anterior.

A localización, penso que a pesar dos poucos datos, pódese dar como válida, a entrada do negocio de "Os Chantada" na rúa do Instituto (Lamas Carvajal), os personaxes xa é outra historia.

Vou citar ao que creo recoñecer, con máis seguridade (pero con dúbidas), Don Manuel Malingre Ludeña, (1º sentado pola esquerda), e Antonio García (Perniñas), de pé, terceiro pola dereita, que si está identificado, do resto non me atrevo a opinar, espero que me botedes unha man.

Como premio pola vosa colaboración, aquí déixovos unha das inspiradas poesías de Don Antonio

O debuxo de Atico Noguerol

Faleivos fai uns días, na entrada da rúa Pereira, deste debuxo, e hoxe móstrovolo; espero que perdoedes, que non sexa, no seu estado orixinal, (e que ousase darlle cor; é que cando me deixan as "Alpino" emociónome), pero é un xeito de animar aos interesados en velo, a que se acheguen ao arquivo histórico, e poidan gozalo, e se seica, porque non, animar aos responsables do arquivo a pensar nunha exposición sobre o tema.

Buscando no blogue, atoparedes polo menos dúas fotografías, directamente relacionadas con este debuxo; a mencionada da rúa Pereira, e a da Reloxería Suíza, se as revisades e comparades con esta imaxe, coincidiredes comigo (supoño), en que o Sr. Noguerol, axustouse fielmente á realidade, (ata aparece o letreiro da Reloxería), achegando unha novidade, ata agora inédita en imaxe, a existencia da fonte nesa esquina da praza.

A verdade é que son moi escasas as aparicións de Don Ático Noguerol Iglesias (1888-1942) na historia de Ourense, aínda que é certo que a súa achega (polo que eu se, aínda que intentarei ampliar datos; ter unha rúa co seu nome, supón que nalgún momento, que descoñezo, realizouse un expediente de honras, que ao consultar permitirá coñecelo mellor), limítase á confección dun plano da cidade, e uns debuxos, marabillosos, en canto ao que reflicten; sobre a calidade, que opinen os que entendan do tema.

Estes debuxos chegaron aos nosos días grazas a Don Xaquin Lorenzo (Xocas), quen os gardou, e puxo baixo a custodia do Arquivo Histórico Provincial.

Aproveito pra dar as grazas o persoal do Arquivo Historico, pola sua amabilidade e paciencia.

Reencontro

Supoño que lembraredes as entradas do día doce e o dezanove de outubro, nas que vos falei de Don Felisindo Romero Peláez.

Pois ben, supoño que os que tivestes a amabilidade de facerme chegar mails con suxerencias, e os que seguides o blogue, celebraredes comigo, que Carmiña Romero xa ten contactos, con familiares, dos que quedaron na terra, e nunca tivera noticias.

En principio, non consta que teñan relación cos Romero da banca, nin cos Moretón, nin os Coleman, aínda que eran opcións perfectamente validas.

Non vou dar os nomes destes familiares, entre outras cousas, porque non pedin o permiso pra facelo, pero e, que o importante era o contacto entre eles, nada nais.

Paso agora a xustificar a imaxe que ilustra a entrada; e non, os agudos non vos aceleredes, os Méndez Montoto, non están relacionados familiarmente cos Romero Peláez.

A fotografía da ermida da Virxe dos Remedios nos anos 60, (que fundou Don Francisco Méndez Montoto no 1522), e un agasallo que quero facerlle a unha das parentes de Carmiña aquí en Ourense, xa que seica esta a facer un traballo relativo a historia da familia Méndez Montoto, e na pesquisa de datos pra o seu traballo, fixo unha visita o meu blogue, atopandose co seu tio avo Felisindo, no lugar do que buscaba; como e certo que ainda non apareceu nada dese tema, (amplo por certo, ermida, museo, etc.), no blogue; eiqui o ten.

(sei que é unha pequena pista, pero supoño que non se me enfadara).

Felicidades a Carmiña, e a súa reencontrada prima, e grazas aos que dedicastes parte do voso tempo a botar unha man.

Se elas queren mais adiante farei outra entrada dando mais datos.

Addenda o Episcopoloxio Ourensán (I)

Presenteivos fai uns días este libro que o amigo Amador Rego tivo a xentileza de deixarme ollar; logo dunha lectura superficial, atopei datos, (dende logo, descoñecidos por mín, cousa que non e de extranar), que non figuran noutros libros do tema, que xa tiña leidos. E por ese motivo, que fago esta entrada, e posiblemente alguna maís, que axuden a completar os datos do Episcopoloxio que podedes ver no blogue.

A risco de ser pesado lembrovovos que somentes son un afecionado a "hestorea", co cal os datos que dou ainda que procuro que sean exactos, tedes que tomalos con precaución.

O Primeiro Bispo da sede Auriense

De xeito documentado, sabemos que no ano 571, a diocese estaba dirixida polo Bispo Witimiro (Witimer), foi nomeado, polo Bispo Metropolitano de Braga, (a diocese ourensa nos seus comezos estaba adscrita a "sede Bracarense"), Martin Dumiense (Dumio); poidera ser que o seu nomeamento, fora anterior, xa que o Concilio de Lugo, (o que se supon asistiu Witimiro como bispo auriense), levouse a cabo no ano 569, nel decidiuse a creacción da sede Lucense, e a reorganización de todo o territorio Galego, (recordade que os limites daquelas non eran os actuais, coma exemplo, eiqui vos poño algunha das diocesis que se adxudicarón dentro da provincia galega: Braga, Oporto, Orense, Iria Flavia, Viseu....).

Quedando claro, que Witimiro foi o primeiro, e dada as escaseza de datos, que se teñen, quero comentar, que segundo diversas fontes, falase da existencia doutros bispos que poideran ter ocupado a sede con anterioridade, nesa tesitura estan.

.- Benedicto ano 500 (según Bispo Muñoz de la Cueva)

.- Siagro ou Pastor ano 433 (según Idacio, un dos dous foi nomeado por Ourense).

.- Sinfosio ano 443 (Benito Fernández Alonso).

.- Arcadio, ou Árcadigo (Gil Gonzalez Davila e outros).

A Praza das Mercedes

Xa postos a dar as respostas, onte foi a da catedral, e hoxe tedes esta.

Neste caso, as respostas foron todas acertadas, segundo parece, o escalón que se via na outra imaxe (do día catro de novembro), e moi identificativo da Praza das Mercedes, e de feito conservase hoxe en día, (achegadevos o Pub "Seven" e veredelo).

Nos mails, recibin tamen algún dato novo pra mín, (non e extrano), un deles e a posibilidade da ubicación no contorno da praza, do Centro Obreiro da cidade alo polo 1885, quen mo di, non e quen de ubicalo con exactitude; eu penso que poderia ser no edificio da recadación, (hoxe coido que Pub "Fortuny"), pero non podo aseguralo, espero que algun de vos teña o dato e nolo comunique.

Nesta imaxe que vos poño hoxe, o carteliño da sapateria "Coello", penso que non da lugar a ninguna dubida, e serve tamén, pra que vexades as casas que tiveron que caer pra dar entrada a rúa Cabanillas.

Tentarei a proxima vez que vos poña deberes, darlle unha dificultade media, nín tan complicado coma o da catedral, nin tan sinxelo coma este.

O exercicio da catedral

Xa vos dixen fai uns días, que tiña recibido mails, en resposta a pregunta de que fora o que pasara ca estructura que tiña a catedral na nave central. (revisade as fotografías da entrada do día 7 de outubro, podedes escribir catedral no buscador e xa vos aparece).

O caso e que a maioria dos mails daban, mais que datos, suposicions, e en vista delo, aproveitei un encontro casual, con Don Miguel Ángel González García, (canónigo arquiveiro da Catedral), pra que me orientase sobre o tema.

Agradecendolle a sua atención, podovos dicir, que a estructura era a base do organo da catedral, e no ano 1934 o Bispo Cerviño, decidiu retirala, ca finalidade de dar mais amplitude a nave central; pra facelo contou ca colaboración do arquitecto Palacios.

A modificación, encadrase no proxecto do Bispo Cerviño de renovar e axeitar o conxunto catedralicio, (se revisades as entradas que non blogue estan da praza do San Martiño, veredes que as intencions eran dunha gran envergadura, posiblemente e coma sempre o tema economico foi o que somentes permitiu levar a cabo pequenas obras).

Non entrando a opinar, mais que dende o punto de vista estetico (persoal), penso que se conseguiu dar mais luz a nave central, e a vista dende o portico ata o altar maior agora e espectacular.

Casa Taboada

O ano 1918, comezou a xestarse a construción do edificio máis representativo do modernismo, na cidade.

Case desde o primeiro momento, coñecéuselle como Edificio Taboada, (debido á botica que no 1935 instalouse no baixo, propiedade de Dona Josefa Taboada Allú), aínda que, diversas fontes, asignan a propiedade á familia Anta (Alejandro Anta Nóvoa, solicitou a licenza o 19 de Novembro de 1918).

O bosquexo, é xa, de seu unha xoia, e mostra o proxecto inicial, de Don Daniel Vázquez-Gulias Martínez, (segundo o libro de Dona Mª Vitoria Carballo Calero "La transformación de una ciudad - Orense...", o proxecto atópase "desaparecido").

Non podo confirmarvos, se nun primeiro momento, chegou a contar con esa preciosa cúpula que remataba a estrutura, o certo é que actualmente non a ten, do mesma xeito, que se aprecian mais modificacións na fachada (baixo).

O que si podo afirmar, é que o edificio está considerado como a obra cume do modernismo en Ourense, como ben afirma dona Mª Victoria Carballo Calero, no seu libro, "achégase a unha concepción gaudiana" (en referencia ao arquitecto Antonio Gaudí).

Buscando información pra facer esta entrada, descubrín a existencia doutro libro biografico sobor de Don Daniel editado por "Caixanova", ao cal non teño acceso. Esperemos que algún alma caritativa póidamo prestar.

Foto Color (Lisardo Mazaira)

Non estaba previsto facer esta entrada, e de feito tiven que mudar o orden, de publicación, esoutro día o amigo Lisardo Mazaira, a quen levo moito tempo pedindolle unha entrada de colaboración, tivo o despiste de deixarme esta fotografía, e como lle consta que non ando moi ben de tempo, deixoume a explicación dela escrita de puño e letra.

Pra non darlle lugar a que me diga que non a publique, voume arriscar a utilizar a politica de feito consumado.

Pidolle desculpas, pero coincidiredes conmigo que faino ben, e poderia repetir con outra entradiña mais.

" A fotografía ten un valor engadido, aos persoaxes que nela saen; tratase posiblemente da primeira fotografia que se fixo en color, no estadio do Couto.

Corria o mes de setembro, do ano 1964, naquela época, comenzaban a facerse as primeiras fotos en color, habia que envilas a Madrid, pra que as revelasen, e dali mandabanas a Estados Unidos, (eiqui ainda non habia laboratorios capaces de facelo).

Na fotografía vemos a alineación do A.D. Couto na primeira alineación da tempada, ian xogar o encontro fronte o Arenteiro, o resultado como dato anecdotico foi 3-0 prol do equipo da casa.

Na foto de esquerda a dereita:

Silvio - Cebreiros- Mazaira - Lozano I - Chuchin - Senén

Lito - Chicho Rubio -Perla - Muguerza - Lozano II. "

A fotografía e da colección de Lisardo, que ocasionalmente tamén se atopa na imaxe, o fotografo daquelas debeu ser algun amigo.

Zarzuelillas no Liceo

Mea culpa, Mea culpa.

Si, é certo, unha sociedade lúdico cultural como é o Liceo-Recreo Ourensán, (hoxe só "Liceo"), tería que aparecer con moita mais frecuencia neste blogue, pero realmente, e que existen un blogue e unha páxina web, feita pola propia sociedade, coa que de ningún xeito podería competir.

É por iso que as súas aparicións son e serán puntuais.

Aquí tedes o enlace ás súas páxinas.

http://www.liceodeourense.com/

http://liceodeourense.blogspot.com/

Desde a súa creación en marzo de 1850 (Rúa da Obra), foron incesantes as contribucións desta sociedade, á cultura ourensá; desde as exhibicións cinematográficas do Mestre Barbagelatta, pasando por infinidade de concertos, charlas literarias, exposicións, etc.

A entrada de hoxe está motivada polas súas representacións de afeccionados, coñecíaselles segundo coméntanme, polas "Zarzuelillas", grupos de moz@s, (e non tan moz@s), logo de serios e duros ensaios, representaban espléndidamente as obras escolleitas.

Chama a atención o vestiario que lucían os actores, digno de calquera representación profesional.

No caso da fotografía superior, representábase "La Viejecita", de Manuel Fernández Caballero, obra de gran complexidade, e que con todo os nosos paisanos, polo que se comenta defenderon de forma maxistral.

Nas fotografías, que supostamente corresponden á década dos 60, só podo confirmarvos a presenza de don José Luís Feijoo Montenegro e Alonso, o resto de integrantes da compañía espero que algún de vós póidao identificar.

Estoutra imaxe corresponde á representación de "Katiuska", con música do mestre Pablo Sorozábal, da que os nostálxicos podedes oír un fragmento que aquí vos deixo.

Falando con algún vós, decateime dun pequeno detalle, non hai consenso, en canto a se os grupos eran totalmente amateurs, ou tiñan axudas económicas, deixo ese punto nas vosas mans, para que o aclaredes.