Don Amador Villar Amor

Fotografía publicada no Heraldo de Madrid o ano 1909, (con marco e retoques)

Que Ourensán non coñece a rúa Irmáns Villar?, (antiga San Fernando), cantos non oíron falar do colexio público Irmáns Villar?, (fai poucos anos trasladado á chaira da estación de San Francisco); pero sexamos honestos, cantos sabemos, quen eran os Irmáns Villar?.

Grazas á colaboración de don Amador Rego Villar-Amor (sobriño-neto e afillado de Don Amador), intentarei achegarvos a través de varias entradas, a Don Saturnino, e Don Amador Villar Amor, imprescindibles no ámbito educativo e cultural desta cidade.

Comezarei con Don Amador Leopoldo Villar Amor (Ribadavia 1866 - Ourense 1944), e realmente coa súa faceta menos coñecida, Don Amador "Poeta".

Contan que dos dous irmáns, Don Amador era o máis introvertido; quen dirixía a "Academia Villar" (1885-1935), segundo parece era Don Saturnino mais afeito os numeros, e as relacions publicas.

Con todo lendo os seus versos, non o cualificariamos precisamente de tímido, o xornal "Heraldo de Madrid", en febreiro do 1909, defíneo con estas palabras:
“Y nadie más á propósito que Amador Villar para colaborar con Lamas Carvajal. Como este posee Villar Amor la malicia jocunda, el humorismo, la socarronería peculiar y definitoria del alma gallega.

Es intencionado y finísimo en sus ironías, y para que las analogías sean mayores, Villar Amor, como Lamas en sus primeros tiempos, es un convencido y valiente flagelador de todos los convencionalismos y de todas las mentiras de la política”.

Durante anos, as súas obras non levaban firma, en ocasións utilizaba un pseudónimo, (Roque Pelico d´Ovella), pero non, necesariamente, aos poucos foi cedendo e comezou a ser coñecido; de feito na revista Nós da que foi colaborador desde os seus inicios, (e posiblemente por sentirse rodeado de amigos, que lle pediron a súa colaboración), publico algún dos seus poemas.

Para non estenderme máis, hoxe déixovos un deses poemas, publicado no número 22, de outubro de 1925, e que tamén saiu publicado na Revista "Vida Gallega" da Habana o 25 de Xullo do 1929. Se o facer click enriba do texto non se fai mais grande, esperade un ratiño, que tan pronto poda arranxareino.

Por certo Caixa Ourense publicou no ano 1998, un recompilatorio dos seus poemas, do cal non puiden conseguir ningún exemplar, se un alma caritativa, (supoño que en Caixa Nova, disporán dalgún exemplar), quixese facer unha xenerosa doazón, quedaríalle agradecido, de ser necesario, desprazaríame para recollelo. Grazas

Outra dos Maristas

Remitiume fai tempo esta fotografía o amigo Alvaro Garcia, e un despiste fixo que non a publicara antes, pido desculpas polo erro, e aproveito pra solicitar a vosa axuda, e identificar os maximos posibles destes señores que posaban no patio dos Maristas.

Eiqui vos deixo o texto que me envia Alvaro con alguns datos.

"Non che sei decir de qué ano é, pero eu diría que é do ano 1966 (tiña eu 6 ou 7 anos), polo que estamos a falar de 2º de primaria.

Eu creo que estamos varios cursos xuntos na foto, por que está o meu irmán Jose Luis, na fila de arriba de todo (o 5º empezando pola esquerda) e os outros da mesma fila eran da sua clase (os nacidos en 1961).

Eu son o terceiro pola esquerda da fila seguinte (a segunda de arriba a abaixo).

Como pasaron moitos anos e funme tan pequeno do colexio, non me acordo de ningún dos compañeiros. Só sei que o terceiro pola esquerda da fila de mais abaixo tiña un apelido que sí era dificil de olvidar: Hentschel, e que creo recordar que o 3º pola dereita da fila de arriba apelidábase Seara (apelido moi extendido en Ourense), pero non me acordo de nada mais".

Outra imaxe do Viaducto

Eiqui podedes observar o traballo de inxenieria feito no Viaducto, polo estado das obras penso que pode ser o redor do ano 53.

Tendo en conta que o proxecto comezou a elaborarse no 13, e as obras comezaron no 30, para rematar ca inauguración no 57, (certo e que entre o medio houbo unha guerra), a ver si desta vez as obras do AVE, podense rematar nun pouquiño menos de tempo, polo de agora imos ben de fechas..

Ksado en Ourense

Remitiume Don Santiago Mosquera, esoutro día, esta fermosa instantanea, poñovos o texto que a acompaña, dado que explica moi ben o retrato.

"foto feita polo mestre Ksado na súa etapa compostelá (coido que estivo unhos anos instalado en Ourense) e que representa o meu curmán Pablo, vestido de mariñeiro ( sería de cabaleiría de mariña, pois ten unha fusta apoiada na cadeira ), e cunha actitude que , hoxe en día o millor servía pra levar ao fotógrafo a cadea".
O mesmo tempo, na miña procura de información dos mestres fotografos que iniciaron ese arte na cidade, non teño constancia da permanencia de Don Luis Ksado, con estudio aberto na cidade, certo e que en mans de moitas familias estan obras saidas da sua camara, e tamen que as suas visitas a cidade eran frecuentes, así como as boas relacions que tiña na cidade; sorprendeme ler esta reseña no diario "La Zarpa" de don Basilio Alvarez, do 12 de enero do 1926:

"- Ayer salio para Vigo, despues de pasar el domingo en esta capital, el popular fotografo de aquella ciudad D. Luis Ksado, querido amigo nuestro."

Aproveito a entrada pra dar as grazas a don Santiago, e a un novo colaborador, que xa me facilitou moita información, e promete continuar ca sua axuda, Don Amador Rego Villar-Amor, home de amplisimos coñecementos e aparte, con ese apelidos comprenderedes que ten que ter moito que aporta

Ciclismo Ourensan

A modo de remate desta semana deportiva, eiqui tedes unhas fotografias Do "Rizo".

Polos datos que me facilitaron, penso que ten que ser dunha proba ciclista celebrada no Carballiño, ala polos anos 50.

Manuel Suárez Castro (Ourense 1890 - 1937)

Fotografía publicada por Don F.J. Quintas Ferreño, na revista Claridade, Fundación Luis Tilve.

Levaba tempo Manoliño, chamando ás portas deste blogue, pero coa súa recoñecida paciencia soubo agardar; o mesmo que á apertura do expediente de honras que nestes días estase incoando no Concello de Ourense.

Fillo dunha familia humilde, é un claro exemplo do home feito a si mesmo, canteiro de profesión, e mestre de obras, os seus compañeiros considerándoo unha persoa íntegra e responsable, á vez que paciente e dialogante, conseguiron que fose o seu representante sindical; aí comezou o seu labor político, chego a ser un dos máximos dirixentes da U.X.T. na provincia de Ourense, e militante destacado do P.S.O.E. ourensan.

Foi elixido alcalde da cidade no 36, pero con anterioridade xa ocupara cargos de responsabilidade no concello, da súa xestión podemos destacar a consecución de importantes melloras no hospital Provincial (As Lagoas, actual colexio universitario),tanto no que se refire a instalacións, como á calidade asistencial, (entre outros logros, ampliou a gratuidade da asistencia), tamén á súa xestión debémoslle a construción da actual Praza de Abastos, da que foi un dos seus maiores impulsores, e foi ase mesmo un dos fundadores da Caixa de Aforros Provincial de Ourense.

A súa detención poucos días despois do alzamento militar do 36, foi seguida dun consello de guerra, no que xunto a Don Manuel García Barros, Don Eduardo Pazos, Don Higinio López, e Don Antonio Taboada, (no mesmo xuízo compareceron tamén Don Anselmo López García, e Don Marcelino Otaduy condenados a cadea perpetua, e a doce anos de prisión respectivamente), foi condenado á morte, polo delito de “rebelión militar coas circunstancias modificativas de perversidade e trascencencia”, (a lo menos curiosa acusación, eu sempre entendín que podias rebelarte contra o orden establecido, que neste caso era il mesmo….); sendo fusilado na madrugada do 27 de Xullo no Campo de Aragón, do acuartelamento de San Francisco.

Se queredes ampliar a información sobre don Manuel Suárez, na revista “Claridade”, da fundación Luís Tilve, Don Francisco Javier Quintas Ferreño, acaba de publicar un magnífico traballo,

“Manuel Suárez Castro o primeiro Alcalde Socialista dá cidade de Ourense”

Pequenos detalles do Hockey Ourensan

Fai unhos días ensineivos unhas rapazas que foron pioneiras neste deporte na cidade, hoxe traiovos, a parte masculina dos incios dese deporte en Ourense, no ano 40 veu traballar a cidade un xoven de apelido Muñoz, nos almacens Simeon, coñecia as regras do deporte, e decidiu formar un equipo, foi o Galicia Hockey Clube.

Na tempada 42-43 posaban, pra posteridade, (non sei se no Loña ou no Bouzo, non recoñezo o Campo)

Co paso dos anos conseguiu ter un certo nivel, de certo nesta imaxen temos a seleccion ourensa nos 50 no campionato de seleccions en Madrid.
Fixarvos ben que tedes moitos coñecidos do deporte ourensan por ahí, algun ainda activo fai moi pouquiño.

O Popeye

O fio da entrada anterior, xurdiu esta, na que vos presento un dos primeiros equipos de baloncesto da cidade, tratase do Popeye, un equipo que nos anos 40, xogaba no campo Bouzo, podedes decatarvos, que o chan era de terra, co cal o bote a saber como seria, por non falar do balón, pero ainda así xogabase con paixón.

No medio da imaxe, tedes a un vinteañero Don Joaquín, que non deixaba pasar unha oportunidade de facer deporte, así conservase hoxe.

Esta e unha das millores fotografías que teño do Campo Bouzo, situado como xa vos dixen noutras ocasions na zona das Lagoas, preto do Campo Loña, si revisades no blogue, a entrada "Futbol Feminino?", veredes que o escenario poidera ser ese, polas columnas que estan na entrada do Campo.

Tentarei que o amigo Daniel Bouzo, convenza a sua familia pra que revisen nos albums familiares en busca de millores imaxes do lugar.

Don Joaquín Fernandez

Traivos hoxe outro dos ourensans que de xeito calado, axudou a millorar a vida nesta cidade.

Don Joaquín, foi na sua epoca, (que ainda e recente, se non erro, ten hoxe 86 aniños), un dos mais activos deportistas da cidade, nos comezos coma practicante de varios deles Atletismo, Hockey, Baloncesto, e Balonman,

nesta direccion tedelo nunha entrada anterior do blogue co seu equipo de baloncesto,

http://ourensenotempo.blogspot.com/2009/03/baloncesto-ourense.html

(poñovolo pra que non teñades que andar a buscalo)

Nesta imaxe tedelo de delegado da seleccion ourensán de balonman o ano 1940 no campo de Pasarón,

daquelas as regras dese deporte eran un pouquiño diferentes as de hoxe, e xogaban de once nun campo de futbol (o ano 51 ainda que seguiu a ser de once unhos anos, creouse a primeira liga de sete xogardores), non sei se o tamaño das porterias era o mesmo, pero de todolos xeitos habia que ter unha gran preparación fisica.

Eiqui o tedes de arbitro de hockey o ano 55, e xunto a el na fotografía aparece moita xente coñecida de ourense, Alonso, Barbosa, Navas, e Fraga (Alma mater del Hockey ourensán).

e segun ia facendose un pouquiño maior, pasou a ser xuiz dalgun dese deportes, pra rematar sendo directivo de varios clubes deportivos, coma o A.D. Couto.

Maña veredelo noutra imaxe historica do deporte ourensan, e non dubidedes que seguira a parecer mais veces no blogue.

Layton no Airiños

Comenza hoxe unha semana de entradas deportivas, pra ver se así se motivan os rapaces, e deixan as consolas, e aproveitan o tempo de lecer, pra facer deporte, bo tamen os maiores poderiamos tentar facer algo mais, que ven nos viria pra modelar a Lorziña.

Fotografia da colección particular de Lisardo Mazaira

Levaba tempo tentando atopar esta fotografía, pero non era quen, (teño que millorar o sistema de arquivo, como o vexa algun dos meus amigos, correnme a boinazos), o fin atopeina, e podedela ver.

O marxe dos cabaleiros que saen na fotografía, que os teño a case todos identificados,

Navas-Perla-Dacai-Arean-Barbosa, era o ano 58 aproximadamente. (faltan tres así que xa sabedes, usade o meu mail pra completar ).

A fotografía ten outro valor engadido, foi tomada no "Parque Airiños", do que xa vos falei noutras ocasions, e aparece por ahí un anuncio publicitario, estaba mais ou menos, onde hoxe esta a Biblioteca Provincial, e chegaba case ata o cruce de Xoan XXIII.

Alvarado y Telmo

Na revista Nós, o sistema, preciso de financiación, (daquelas as intitucions non podian dar cartos pra eso), era a publicidade, eiqui vos traio outro deses anuncios do primeiro numero, se tedes datos da empresa, gustariame que mos facilitasedes.

Se vos fixades, o anuncio era sinxelo, pero ten moito traballo de imprenta, non carece de certa beleza.

1º Executiva PSOE local ??

O verán ten os seus inconvintes.

Como estes días teño problemas de tempo para ler, estou revisando os meus arquivos de fotografías, e ao facelo, atópome con algunhas que me resulta complicado identificar, e en ocasións, admitir como validas as notas coas que se me enviaron, ata nalgunhas se me di que consta como anotación na fotografía, ese dato.

Como me gusta, no posible, publicar datos contrastados, limitareime a ensinárvolas, sen afirmar a veracidade dos datos; se nalgún caso podedes botarme unha man, agradeceréivolo.

Pois tendo iso claro, aquí tedes, a que me contan que foi a primeira executiva do Partido Socialista Ourensán, non me atrevo a dar nomes, o único invitarvos a que a observedes con detemento; o que si é certo é que presenta unha bela escena costumista.

Cando teña tempo tentarei confirmalo, e si son quen de facelo, direivos os nomes destes elegantes cabaleiros.

Cofirmame Don francisco Javier Quintas, que a fotografía corresponde a unha das primeiras executivas locais do P.S.O.E., e que na imaxen aparecen, entre outros, don Heraclio Botana, (vigues lider socilista galego), e Don José Cernadas (dirixente socialista e uxetista ourensán).

Doulle as grazas, e quedo a espera de poder ollar un traballo que esta a facer da historia do socialismo ourensan, aproveito pra pediros colaboración, se tedes fotografías antigas de integrantes deste partido, ou de edificios relacionados con eles, (as fotos da casa do Pobo no Xardín, andan escasas), seria de agradezer que llas prestaxedes, si me pedides o mail dil, facilitovolo encantado.