A rúa Padre Feijoo

Fai uns meses colguei unha fotografía baixo o titulo, "O colexio do Manolo", esperando que o amigo Manolo (dilecto traballador da Deputación), ilustrásenos sobre o colexio que había nesa rúa antes de levantar o que hoxe é anexo do Otero Pedrayo.

Pois ben, segundo parece na fotografía anterior non se vía ben, e por iso aínda non recibín o comentario.

Hoxe ensínovos estoutra imaxe, na que creo pódese apreciar moito mellor o edificio do antigo "Grupo Escolar", así como o resto de casas, na súa maioría hoxe modificadas; non sei datala con exactitude, pero non creo equivocarme demasiado, situándoa contorna aos anos 50, (aínda que podería perfectamente ser anterior), despístame, a falta de rótulos comerciais, pero por aí debería estar xa funcionando a Farmacia Bayón, (rexentada hoxe polo amigo Alfonso Bayón Nieto), e supoño que onde hoxe está o "Viena", tería aberto o negocio Don Antonio Pérez Conde "Funeraria La Misericordia", (do que por certo, terei que falarvos cando teña tempo de continuar coas entradas de Don Ramón), na metade da rúa ainda que non se ve moi ben, debe andar o colexio Luis Vives, na outra beirarua, facendo esquina ca rúa Garcia Mosquera, a casa dos Noguerol, e o fonda a dereita un edificio que albergou varios centros escolares. (Josefinas, Internado Rivera, San Fernando,).

"Hermanos Martinez - Risco" (Federico Roman Alonso)

A pesar de ser la última colaboración que he recibido, se adelanta en la publicación, dado que me ayuda a saldar una deuda con esta familia, que de momento, poco ha aparecido por el blog, y coincidiréis conmigo, que Ourense sin los Risco, Macías, Alonso, Elices, Román, Fitera y demás ramas del árbol genealógico, no sería el mismo.
Agradezco a Don Federico Román Alonso, esta instructiva colaboración, que abusando de su amabilidad, espero no sea la última.

“Hermanos Martínez-Risco”

Los dos personajes retratados en esta fotografía, cuyo negativo en cristal está roto, son el primogénito y el benjamín de los siete hermanos Martínez-Risco y Macías: Manuel, Luis, Casilda, José, Remedios (mi abuela), Jesusa y Sebastián.

El mayor, Manuel, ejerció de primogénito al morir su padre en 1909, y después de una estancia en Holanda, y de trabajar en los laboratorios de la JAE y en la Universidad Central, se llevó al benjamín, Sebastián, a vivir con él en sus dos destinos: Zaragoza, donde fue catedrático de Acústica y Óptica de la Facultad de Ciencias (siguiendo Sebastián los estudios de Derecho que había comenzado en Santiago), y Madrid, catedrático de la Universidad Central, donde se licenció el hermano pequeño.

Esta unión se vio truncada, como en tantas familias, con la guerra civil. Manolo, diputado por Izquierda republicana, tuvo que exiliarse en Francia, allí logró ser nombrado Maître de Recherches del CNRS en la Sorbona (falleció en 1954), y Sebastián, después de trabajar como magistrado, fundó un bufete de abogados; sus inquietudes literarias desde la infancia: poesía, novela y ensayo, hicieron que fuese elegido Presidente de la Real Academia Gallega en 1960, siéndolo hasta su muerte en 1977.
Aparte del amor fraternal, los unió el mismo sentimiento hacia Galicia, y desde hace unos años se volvieron a abrazar dando el nombre a una calle de Orense, como su tío Marcelo Macías, su primo Vicente Martínez-Risco y su pariente el poeta Castor Elices.
Los trozos del negativo en cristal se pueden apreciar, como los dos hermanos, de nuevo unidos.

Moscos ou moscas

Neste Ourense noso, sempre gozamos de xente ocurrente e orixinal; vou contarvos hoxe unha anécdota, que forma parte da tradición oral e que quen ma contou, asegura que os personaxes eran dous Ourensáns, non sei se da capital ou a provincia, eu por discreción vou empregar identidades ficticias, dado que realmente non veñen ao caso.

E para adornar o relato, móstrovos a fermosa fotografía da Farmacia Sánchez García de Ribadavia 1915, (publicada no libro de COFARES "Las FARMACIAS" Imagenes de nuestra memoria).

"Contan que Don Leoncio, boticario de prol, e amante da guasa e cuchufleta, recibía anualmente dun amigo apicultor da comarca, unha cántara de mel, necesario pra elaboración das súas pócimas curativas.

Chegou Pepiño ca cántara unha mañá, e Don Leoncio presto descubriu a tapa, e o papel protector a fin de probar o produto; como adoita ocorrer nestes casos, onde primeiro se pouso a vista do ínclito Don Leoncio foi nunha pobre mosca que presa de patas, agonizaba no doce néctar, (algún congénere diría ¡vaia morte mais envexable!, pero non imos entrar nesas disquisiciones).

Rápido de sesera, Don Leoncio decidiu burlarse de Pepiño, e para iso, logo de facer notar claramente a presenza do insecto, pregunta polo prezo da cántara.

Pepiño con certas dúbidas mantén o prezo do ano anterior,

"oito pesos Don Leoncio",

e para a súa sorpresa escoita esta inesperada resposta,

"Dacordo oito pesos polo mel e unha cadela pola mosca".

Perplexo Pepiño de inmediato pregúntalle,

Don Leoncio pero de verdade quere comprar moscas?, eu tráiolle as que queira.

Si, home non sabes, que con elas fábrico un "tónico" excelente?, (estaba de moda a Cantárida).

Terminada a conversación, a semana seguinte entrou Pepiño na botica, e sorrindo deulle un bote con máis de 300 moscas a Don Leoncio, este, que xa tiña prevista a xogada, estendeu na mesa o contido e axudado dun lapis, empezou a separar os insectos, cara a un lado apartaba a gran maioría, dicindo, mosco, mosco, mosco..., e só en catro ocasións aparto, peza cara ao outro lado dicindo "mosca".

Rematado o reconto entregou catro cadelas a Pepiño, quen non saía do seu asombro, e requiriu unha explicación.

Don Leoncio sen perder a compostura explícoulle,

eu pedinche moscas, e ti tráesme moscos, estes non me serven, tiñas que haberche fixado.

Continuase...

Noutra entrada contareivos a vinganza do Pepiño, pero non quero alargar mais a entrada de hoxe.

Véndense

Non pensedes mal, non estou a utilizar o blogue con fines comerciales, nin me estou a desfacer dos meus libros, mostrovolos, pero non os teño, o dariba a verdade e que me gustaria telo, o dabaixo, supoño que algun doutor podera ter interese en botarlle unha ollada.

Son dous exemplares que podedes atopar na web de todocoleccion.

O motivo de falar destas duas obras, e que as veces fagome unha pregunta, nas bibliotecas Ourensans, teran estes libros, a disposición do publico para a súa consulta?.

Quero pensar que si, pero polo de agora non me atrevo a preguntar.

A primeira Banda de Musica (uniformada)?

Á espera de que algún coñecedor do tema póidanos ilustrar, aínda a sabendas que a fotografía posiblemente sexa posterior en datas ao relato, imos falar dos comezos da banda de música Ourensá.

Antes de continuar, creo de xustiza comentar, que a falta de medios que sempre sufriu este tipo de agrupacións na provincia, impediu que teñamos máis fama nese mundo, desde logo afección e profesionais, tivemos en gran número.

Cóntanos don José Adrio, que alá polo 1878, chegou á cidade un gobernador murciano, de nome Bartolomé Molina, ao cal non lle resúltou do seu agrado a "Banda" existente, certo é que non era máis que un grupo de afeccionados, (artesáns na súa maioría), que con algúns ensaios, xa se atrevían con calquera obra que se lles requirise, comezaran estes mesteres, cara o 1843, coa dirección de Don Manuel Tuestes.

Pois ben, Don Bartolomé, con decisión e axuda das autoridades locais e provinciais, alcanzou o seu obxectivo, e por fin o 15 de xuño dese ano 1878, fixo o seu debut na praza maior, cun repertorio moi completo, alí pudose escoitar música de Farbach, Strauss e Rossini entre outras, baixo a batuta de Don Juan Carneao.

A pena é que ao ano seguinte a destitución do señor Gobernador, levou a case total desaparición da banda.

Seguiremos intentando pescudar en que momento comezou definitivamente a desenvolver a súa actividade de forma continuada.